तपशील
कृषी उडान योजना (Krishi Udan Scheme)
![](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fdehaat-kheti-prod.s3.amazonaws.com%2Fdjango-summernote%2F2024-03-15%2F1490ceca-0f2f-4aa1-a950-0ce07a58c7b2.webp&w=3840&q=75)
कृषी उडान योजना (Krishi Udan Scheme)
नमस्कार शेतकरी बंधूंनो,
शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनांची वाहतूक करण्यासाठी मदत व्हावी आणि हवाई वाहतुकीद्वारे मूल्य प्राप्ती वाढावी या हेतूने, ऑगस्ट 2020 मध्ये आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत अशा दोन्ही मार्गांवर कृषी उडान सुरू करण्यात आले. उडान योजनेच्या धर्तीवर ही योजना सुरू करण्यात आली. उडान हा एक हवाई प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी कार्यक्रम होता. या कार्यक्रमांतर्गत सामान्य व्यक्तीला वाजवी दरात उड्डाण करण्याची अनोखी संधी मिळते. उडानच्या यशानंतर, शेतकऱ्यांना मदत करण्यासाठी आणि हवाई मार्गाने कृषी उत्पादनांच्या वाहतुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी कृषी उडान योजना सुरू करण्यात आली. चला तर मग जाऊन घेऊया या योजनेविषयी सविस्तर.
कृषी उडान योजना (Agri Udaan Scheme):
- शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाची वाहतूक करण्यासाठी आणि त्यांची “मूल्य प्राप्ती” वाढवण्यासाठी देशांतर्गत आणि परदेशी अशा दोन्ही मार्गांवर ही योजना सुरू करण्यात आली.
- या कार्यक्रमांतर्गत, निवडक विमान कंपन्यांना केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि विमानतळ चालकांकडून सवलतीच्या स्वरूपात आर्थिक प्रोत्साहन दिले जाते जेणेकरुन सेवा नसलेल्या विमानतळांवरील ऑपरेशनला चालना मिळेल आणि वाजवी विमान भाडे राखता येईल.
- कृषी उडानच्या यशानंतर, या कार्यक्रमाला अधिक चालना देण्यासाठी ऑक्टोबर 2021 मध्ये कृषी उडान 2.0 लाँच करण्यात आले.
- यात प्रामुख्यानेः डोंगराळ प्रदेश, ईशान्य राज्ये आणि आदिवासी भागातून विमानतळांद्वारे विविध प्रकारचा शेतीमाल (फळे, भाज्या, मांस, मासे, डेअरी उत्पादने इ.) वाहतुकीवर भर देऊन, योजने अंतर्गत ईशान्य, डोंगराळ आणि आदिवासी भागासाठी २५ विमानतळ निवडण्यात आली आहेत, तर इतर भागांमध्ये ३३ विमानतळांचा समावेश आहे.
- या योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी होण्यासाठी कृषी विभाग, नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय, पशुपालन आणि डेअरी विभाग, मत्स्य विभाग, अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय, वाणिज्य विभाग, आदिवासी विकास मंत्रालय आणि पूर्वोत्तर प्रदेश विकास मंत्रालय अशी आठ केंद्रीय मंत्रालये योग्य समन्वय साधून काम करीत आहेत.
- हवाई मालवाहतुकीद्वारे कृषी उत्पादनाची वाहतूक सुलभ करुन त्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी विमान प्राधिकरण भारत (AAI) व सरंक्षण मंत्रालयाने विमानतळ शुल्क, पार्किंग शुल्क इ. सवलती देखील या योजनेअंतर्गत प्रदान केल्या आहेत.
- यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पदनांना देश विदेशात जलद आणि सुरक्षितरित्या पोहोचवण्यास मदत होईल व त्यांना उत्पादानाच्या विक्रीतून अधिक उत्पन्न मिळू शकेल.
कृषी उडान योजनेची (Krishi Udan Scheme) उद्दिष्टे:
- केंद्र आणि राज्य सरकारच्या अनेक उपक्रमांमध्ये लवचिक आणि शाश्वत कृषी-उत्पादन मूल्य शृंखला तयार करण्यास समर्थन देणाऱ्या विविध घटकांचे अभिसरण सुधारणे.
- बागायती, मत्स्यपालन, पशुधन आणि प्रक्रिया केलेल्या वस्तूंसह कृषी माल वाहून नेण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पद्धतींच्या संयोजनात हवेचे प्रमाण वाढवणे.
- मूळ आणि गंतव्य विमानतळांदरम्यान देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय हवाई कनेक्शन वाढल्याने लॉजिस्टिक उत्पादकता वाढेल.
- विमानतळ आणि विमानतळाबाहेरील सुविधांवरील कृषी-उत्पादन, फलोत्पादन, मत्स्यपालन आणि पशुधन उत्पादने, तसेच नियामक सहभागी सरकारी एजन्सी (PGAs) सह सर्व भागधारकांद्वारे एअर कार्गोवर प्रक्रिया करणे.
- एनईआर, आदिवासी आणि डोंगराळ जिल्ह्यांमधून नैसर्गिक आणि सेंद्रिय उत्पादनांच्या हवाई मालवाहतुकीवर विशेष लक्ष देणे.
- आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या ई-प्लॅटफॉर्मसह एकीकरण करून डिजिटलायझेशन सक्षम करणे आणि आवश्यक असल्यास त्यांची निर्मिती, सर्व भागधारकांसह पेपरलेस आणि कॉन्टॅक्टलेस इंटरफेसला अनुमती देणे.
- संपूर्ण निर्यात पुरवठा साखळीमध्ये इतर नियामक आवश्यकता (विमानतळावर) आणि वनस्पती व प्राणी वेगळे ठेवणे, अंमलबजावणीस प्रोत्साहन देणे.
योजनेचे फायदे:
- देशाच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये कृषी उत्पादनाची वाहतूक करण्यासाठी विमान तळाचा वापर केला जाईल.
- शेतकरी आपला माल वेगळ्या राज्यात आणि वेळेवर विकू शकतील.
- हवाई वाहतुकीने ने-आण केल्याने व्यवसाय वाढेल आणि त्याचबरोबर विमानातील निम्म्या जागांवर शेतकऱ्यांना अनुदान दिले जाईल.
आवश्यक कागदपत्रे:
- आधारकार्ड
- शिधापत्रिका
- पत्त्याचा पुरावा
- बँक (bank) पासबुक
- जमिनीची कागदपत्रे
- उत्पन्न प्रमाणपत्र
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो
- मोबाईल (mobile) नंबर
कृषी उडान योजना 2024 (Krishi Udan Yojana 2024) साठी ई-कुशल पोर्टल:
- लाभार्थी शेतकऱ्यांची सोय लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने कृषी उडान योजनेशी संबंधित ई-कुशल हे ऑनलाइन पोर्टल सुरू केले आहे.
- या पोर्टलच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना केंद्र सरकारच्या या योजनेशी संबंधित सर्व आवश्यक माहिती आणि सुविधा सहज मिळू शकतात.
- हे ऑनलाइन पोर्टल MoCA योजनेचे नियम सुधारण्याचे काम करते आणि वाहतूक उद्योगाला देशभरात माल हलवताना येणाऱ्या सर्व अडथळ्यांना देखील सूचित करते.
कृषी उडान योजना 2024 (Krishi Udan Scheme 2024) ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया:
- सर्वप्रथम तुम्हाला कृषी विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर https://agriculture.gov.in/ जावे लागेल. यानंतर वेबसाइटचे होम पेज तुमच्या समोर ओपन होईल.
- वेबसाइटच्या मुख्यपृष्ठावर तुम्हाला “ऑनलाइन अर्ज” या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल. यानंतर तुमच्यासमोर एक नवीन वेबपेज दिसेल.
- आता या नवीन पृष्ठावर तुम्हाला एक अर्ज दिसेल, ज्यामध्ये तुम्हाला तुमचे नाव, आधार क्रमांक इत्यादी विचारलेले सर्व तपशील प्रविष्ट करावे लागतील.
- माहिती प्रविष्ट केल्यानंतर, नमूद केलेल्या कागदपत्रांसह अपलोड करा आणि सबमिट बटणावर क्लिक करा.
- अशा प्रकारे या योजनेतील तुमचा अर्ज पूर्ण होईल.
पोर्टलवर लॉग इन करण्याची प्रक्रिया:
- सर्वप्रथम तुम्हाला कृषी विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल. यानंतर वेबसाइटचे होम पेज तुमच्या समोर ओपन होईल.
- वेबसाइटच्या मुख्यपृष्ठावर, तुम्हाला लॉगिन पर्यायावर क्लिक करावे लागेल. यानंतर लॉगिन पेज तुमच्या समोर दिसेल.आता तुम्हाला या नवीन पृष्ठावर विचारलेली सर्व आवश्यक माहिती प्रविष्ट करावी लागेल, जसे की:- तुमचे वापरकर्तानाव, पासवर्ड आणि कॅप्चा कोड तपशील.
- यानंतर तुम्हाला लॉगिन पर्यायावर क्लिक करावे लागेल, त्यानंतर तुम्ही पोर्टलवर लॉग इन करू शकता.
तुम्ही या योजनेचा लाभ घेतला का? तुमची उत्तरे कमेंट बॉक्समध्ये लिहून आम्हाला पाठवा. याशिवाय, आमच्या टोल फ्री क्रमांक 1800-1036-110 वर संपर्क साधून देखील तुम्ही देहातच्या कृषी तज्ञांकडून मोफत सल्ला मिळवू शकता. सोबतच या लेखाला लाईक करायला आणि लेखावर कमेंट करायला विसरू नका. यासारख्या विविध योजनांच्या महत्वपूर्ण माहितीसाठी “शेतकरी योजना” चॅनेलला फॉलो करा. तसेच ही माहिती अधिक शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी पोस्ट लाईक आणि शेयर करायला विसरु नका.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently asked Questions):
1. कृषी उडान कधी सुरु करण्यात आले?
ऑगस्ट 2020 मध्ये आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत अशा दोन्ही मार्गांवर कृषी उडान सुरू करण्यात आले.
2. कृषी उडान 2.0 कधी लाँच करण्यात आले?
कृषी उडानच्या यशानंतर, या कार्यक्रमाला अधिक चालना देण्यासाठी ऑक्टोबर 2021 मध्ये कृषी उडान 2.0 लाँच करण्यात आले.
3. कृषी उडान योजनेशी संबंधित नवीन सुरु करण्यात आले ई-पोर्टल कोणते?
लाभार्थी शेतकऱ्यांची सोय लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने कृषी उडान योजनेशी संबंधित ई-कुशल हे ऑनलाइन पोर्टल सुरू केले आहे.
कृपया सुरू ठेवण्यासाठी लॉगिन करा
![Get free advice from a crop doctor](/_next/image?url=%2F_next%2Fstatic%2Fmedia%2Fget-help.47979653.webp&w=384&q=75)
Get free advice from a crop doctor
![download_app](/_next/image?url=%2F_next%2Fstatic%2Fmedia%2Fdownload-app-bannerv2.c11782c9.webp&w=1920&q=75)